{"id":1225,"date":"2019-10-18T12:24:47","date_gmt":"2019-10-18T10:24:47","guid":{"rendered":"http:\/\/natare.eu\/?p=1225"},"modified":"2019-10-18T12:24:50","modified_gmt":"2019-10-18T10:24:50","slug":"recenzja-czasem-wieszam-sie-z-praniem-w-topos-nr-4-167","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natare.eu\/index.php\/2019\/10\/18\/recenzja-czasem-wieszam-sie-z-praniem-w-topos-nr-4-167\/","title":{"rendered":"Recenzja &#8220;czasem wieszam si\u0119 z praniem&#8221; w &#8220;Topos&#8221; nr 4 (167)"},"content":{"rendered":"\n<h3>Renata Iwaniec, czasami wieszam si\u0119 z praniem, Fundacja Du\u017cy Format Warszawa 2018.  &#8211; Piotr Wiktor Lorkowski<\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"http:\/\/1.bp.blogspot.com\/-Y5h3ELx1PVY\/XZnhYQ3E8TI\/AAAAAAAAGa4\/Uj-2aYjRaXkKuEXl7B5yA24KPhiSzmYUACLcBGAsYHQ\/s1600\/Iwaniec_oklA.tif\"><img src=\"http:\/\/1.bp.blogspot.com\/-Y5h3ELx1PVY\/XZnhYQ3E8TI\/AAAAAAAAGa4\/Uj-2aYjRaXkKuEXl7B5yA24KPhiSzmYUACLcBGAsYHQ\/s320\/Iwaniec_oklA.tif\" alt=\"\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Wiersze doros\u0142e. Wiersze dla doros\u0142ych. Obcesowe i bezceremonialne. Zmys\u0142owe i cielesne. Tak celne, \u017ce zupe\u0142nie nie ra\u017c\u0105 w nich nawet feminizuj\u0105ce zajawki. Po lekturze takich w\u0142a\u015bnie debiut\u00f3w ma si\u0119 poczucie, \u017ce prawo do tworzenia poezji konfesyjnej nale\u017ca\u0142oby w pierwszym rz\u0119dzie przyzna\u0107 poetkom oraz poetom odpowiednio dojrza\u0142ym. Chodzi mi tu oczywi\u015bcie o dojrza\u0142o\u015b\u0107 \u017cyciow\u0105, mierzon\u0105 do\u015bwiadczeniami oraz akceptacj\u0105 lub sprzeciwem wobec okoliczno\u015bci w kt\u00f3rych znalaz\u0142o si\u0119 liryczne \u201eja\u201d.<br>\u00a0\u00a0\u00a0U Renaty Iwaniec na plan pierwszy wysuwa si\u0119 sprzeciw. Zaledwie otworzymy jej zbiorek, a ju\u017c czytamy: \u201enie lubi\u0119 bajek z bia\u0142\u0105 pann\u0105 w obsadzie\/ nie pasuj\u0119 do romantycznych opowie\u015bci\u201d (<em>na \u015bcianie<\/em>). Przez ca\u0142\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 robi wszystko, aby ten pogl\u0105d uzasadni\u0107. Podmiotk\u0119 popycha do tego w\u0142asne, silnie rozbudzone poczucie osobno\u015bci po\u0142\u0105czone z nieumiej\u0119tno\u015bci\u0105 dopasowania si\u0119 do spo\u0142ecznej roli wzorcowej matki czy kochanki. Liryczna persona nie odrzuca ich bynajmniej, ale gdy w nie wchodzi, zawsze poddaje swoje w nich funkcjonowanie wielostronnej, bezwzgl\u0119dnej cz\u0119sto refleksji. Przypomina nam ona, \u017ce a szczeg\u00f3lnie prze\u017cywanie mi\u0142o\u015bci i \u015bmierci, nie s\u0105 bynajmniej zjawiskami ca\u0142kowicie monolitycznymi, integralnymi. Takie zosta\u0142y dane bohaterce tych wierszy \u2013 dalekiej od idea\u0142u. Jednym z kluczowych poj\u0119ciem dla ca\u0142ego zbioru jest dorastanie. Najbardziej spektakularny jego rodzaj wi\u0105\u017ce si\u0119 z relacj\u0105 matczyno-c\u00f3rczyn\u0105. Dojrzewanie ma tu wymiar wsp\u00f3lnotowy, przy czym dorastaj\u0105 nie tyle osoby, ile w\u0142a\u015bnie relacja mi\u0119dzy nimi. Bynajmniej nie bezbole\u015bnie. Nawet samo miano matki budzi w niej op\u00f3r wynik\u0142y z poczucia niedojrza\u0142o\u015bci (<em>na imi\u0119 ma Lena<\/em>), nie tyle nawet do aktualnych obowi\u0105zk\u00f3w ile do procesu dorastania potomstwa (zob.\u00a0<em>pomy\u015bla\u0142am o tobie i o kolejnym wierszu<\/em>), do bolesnego przechodzenia poprzez l\u0119k, dotkliwo\u015b\u0107, a nawet obrzydliwo\u015b\u0107, adolescencji (<em>jakie b\u0119dzie dorastanie<\/em>). Zajmowa\u0142o nas dot\u0105d dzieci\u0144stwo szcz\u0119\u015bliwe, zdrowe. Poezja debiutantki umie wstrz\u0105saj\u0105co pokaza\u0107 jego rozpaczliw\u0105, upodlon\u0105 nieuleczaln\u0105 chorob\u0105 stron\u0119. Gdy przejdziemy si\u0119\u00a0<em>Alej\u0105 Dzieci Polskich<\/em>\u00a0zrozumiemy, dlaczego skandal niewinnego cierpienia, prowokuje liryczne \u201eja\u201d do zbuntowanych wyzna\u0144 na granicy blu\u017anierstwa.\u00a0\u00a0\u00a0Z w\u0105tkiem rodzicielskim spotyka si\u0119 w tym debiucie temat umierania, ubywania. Umieranie przedwczesne a powolne, z pocz\u0105tku nawet niepostrze\u017cone, bo roz\u0142o\u017cone na dekady (<em>trzyna\u015bcie jesieni i zim nie wr\u00f3\u017cy zapomnienia<\/em>), zosta\u0142o tu przeciwstawione kilku rodzajom \u015bmierci na raz \u2013 tak tej fizycznej (<em>tylko w lecie mo\u017cna o zimnych<\/em>), jak i \u015bmierci uczu\u0107, \u015bmierci mi\u0142o\u015bci i \u015bmierci z mi\u0142o\u015bci, okrywaj\u0105cej osierocon\u0105 kochank\u0119, dozgonn\u0105 \u017ca\u0142ob\u0105, kt\u00f3re to stwierdzenie w kontek\u015bcie ca\u0142ego tomu, gdzie do\u015b\u0107 cz\u0119sto pobrzmiewa pesymizm, wcale nie wygl\u0105da tylko na efektown\u0105 retoryczn\u0105 figur\u0119.\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0Mo\u017cna by s\u0105dzi\u0107, \u017ce wszystkie te do\u015bwiadczenia wygasi\u0142y w podmiotce tego zbioru wszelk\u0105 t\u0119sknot\u0119 za czu\u0142o\u015bci\u0105, za budowaniem trwa\u0142ych zwi\u0105zk\u00f3w z m\u0119skim \u201ety\u201d. Bynajmniej. Tyle, \u017ce teraz, cho\u0107 niekoniecznie wierzy w idea\u0142 wiecznej mi\u0142o\u015bci (por<em>. \u017ce za dziesi\u0119\u0107 lat<\/em>) sam zwi\u0105zek postrzega jako przedsi\u0119wzi\u0119cie dla d\u0142ugodystansowc\u00f3w odpornych na pora\u017cki czy komplikacje, gotowych stan\u0105\u0107\u00a0<em>na wysoko\u015bci dnia<\/em>. Spogl\u0105damy na tych dwoje z nadziej\u0105, \u017ce im si\u0119 uda. Bo debiut uda\u0142 si\u0119 Renacie Iwaniec bezdyskusyjnie. <\/p>\n\n\n\n<p>\u017ar\u00f3d\u0142o:  <br> <a href=\"http:\/\/nowelitery.blogspot.com\/2019\/10\/renata-iwaniec-czasami-wieszam-sie-z.html?fbclid=IwAR33t9a2JaCF7bU_fdbNfLxI648BN3aC_hbmtYd5VrfUn9hoz0oi_P4mBJU\">http:\/\/nowelitery.blogspot.com\/2019\/10\/renata-iwaniec-czasami-wieszam-sie-z.html?fbclid=IwAR33t9a2JaCF7bU_fdbNfLxI648BN3aC_hbmtYd5VrfUn9hoz0oi_P4mBJU<\/a> <br><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Renata Iwaniec, czasami wieszam si\u0119 z praniem, Fundacja Du\u017cy Format Warszawa 2018. &#8211; Piotr Wiktor Lorkowski Wiersze doros\u0142e. Wiersze dla doros\u0142ych. Obcesowe i bezceremonialne. Zmys\u0142owe i cielesne. Tak celne, \u017ce zupe\u0142nie nie ra\u017c\u0105 w nich nawet feminizuj\u0105ce zajawki. Po lekturze takich w\u0142a\u015bnie debiut\u00f3w ma si\u0119 poczucie, \u017ce prawo do tworzenia poezji konfesyjnej nale\u017ca\u0142oby w pierwszym &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/natare.eu\/index.php\/2019\/10\/18\/recenzja-czasem-wieszam-sie-z-praniem-w-topos-nr-4-167\/\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> \u201eRecenzja &#8220;czasem wieszam si\u0119 z praniem&#8221; w &#8220;Topos&#8221; nr 4 (167)\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natare.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1225"}],"collection":[{"href":"https:\/\/natare.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natare.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natare.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natare.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1225"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/natare.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1225\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1226,"href":"https:\/\/natare.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1225\/revisions\/1226"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natare.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1225"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natare.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1225"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natare.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1225"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}